03
lip
09

herzog/kinski – jak geniusz z geniuszem

Historia kina spłodziła kilka ciekawych duetów, jak choćby współpraca Fellini – Mastroianni czy Bergman – von Sydow. Prawdziwie ekscytujący i kontrowersyjny był jednak ‘związek’ między chorwackim niemcem Wernerem Herzogiem, i urodzonym w Sopocie szaleńcem Klausem Kinskim.

Herzog i Kinski byli związani ze sobą od początku swojej przygody z filmem. Właściwie możnaby powiedzieć, że bez jednego nie byłoby drugiego. W latach 70tych, kiedy Kinski był uznawany za zmanierowanego gwiazdora, przygarnął go właśnie Herzog dając mu role, które miały dać Kinskiemu miejsce wśród najwybitniejszych, i które przeniosły go z kina klasy B na łono prawdziwej, szanowanej sztuki. Kinski natomiast dał Herzogowi natchnienie – ten drugi sam mówił, że kiedy zamieszkał za młodu z Kinskim w mieszkaniu i widział jego napady szału postanowił robić filmy. Oczywiście z kolegą Klausem w roli głównej. Po niespełna 20 latach się udało.

Werner Herzog na nazwisko miał naprawdę Stipetić, i mimo, że urodził się w Monachium to korzenie miał chorwackie. W wieku 12 lat, po wcześniejszej przeprowadzce, wrócił do stolicy Bawarii, gdzie poznał przyszłego aktora Kinskiego. Młody Werner nienawidził szkoły, nienawidził lektur (nawet tych, z których potem, jako reżyser, czerpał garściami), nienawidził publicznych występów, miał uraz do instrumentów, śpiewania i muzyki wogóle. I mimo, że do dziś żałuje, że nie potrafi na niczym grać, ostatecznie sięgnął po kamerę. Studiował w Monachium i Pittsburgu ale żadnego z kierunków nie ukończył. Sztuki reżyserskiej nauczył się sam. Co działo się później pisać już chyba nie muszę. Wielkie uznanie, ogromne wpływy, laury i nagrody. Bez Kinskiego nakręcił m.in. obrosłego w legendę przy pomocy Iana Curtisa z Joy Division “Stroszka” lub arcygenialne, onirystyczne, apokaliptyczne Szklane Serce (gdzie [prawie] wszyscy aktorzy grając poddani byli hipnozie).

Klaus Kinski czyli naprawdę Nikolaus Karl Günther Nakszyński, urodził się w Sopocie (ówczesny Zoppot) w Wolnym Mieście Gdańsk. Zanim trafił do Monachium mieszkał jeszcze w Berlinie. Jako aktor stawiał na ilość a nie jakość. Grywał w filmach i sztukach teatralnych. Połowę z tych drugich zerwał z powodu napadów szału. W filmach grywał i wielkich, i żałosnych. Ostatecznie spis jego występów jest imponujący:

  • Morituri (1948)
  • Decision Before Dawn (1951)
  • Um Thron und Liebe (1955)
  • Ludwig II (1955)
  • Kinder, Mütter und ein General (1955)
  • Hanussen (1955)
  • Geliebte Corinna (1956)
  • Waldwinter (1956)
  • A Time to Love and a Time to Die (1958)
  • Der Rächer (1960)
  • Die Toten Augen von London (1961)
  • Das Geheimnis der gelben Narzissen (1961)
  • Bankraub in der Rue Latour (1961)
  • Die Kurve (1961) film TV
  • Die Seltsame Gräfin (1961)
  • Das Rätsel der roten Orchidee (1962)
  • The Counterfeit Traitor (1962)
  • Der Rote Rausch (1962)
  • Die Tür mit den 7 Schlössern (1962)
  • Das Gasthaus an der Themse (1962)
  • Die Mondvögel (1963) film TV
  • Der Zinker (1963)
  • Die Schwarze Kobra (1963)
  • Der Schwarze Abt (1963)
  • Das Indische Tuch (1963)
  • Scotland Yard jagt Dr. Mabuse (1963)
  • Kali Yug, la dea della vendetta (1963)
  • Das Geheimnis der schwarzen Witwe (1963)
  • Piccadilly null Uhr zwölf (1963)
  • Der Letzte Ritt nach Santa Cruz (1964)
  • Wartezimmer zum Jenseits (1964)
  • Die Gruft mit dem Rätselschloß (1964)
  • Winnetou – 2. Teil (1964)
  • Das Geheimnis der chinesischen Nelke (1964)
  • Das Verrätertor (1964)
  • Neues vom Hexer (1965)
  • The Dirty Game (1965)
  • Estambul 65 (1965)
  • The Pleasure Girls (1965)
  • Per qualche dollaro in più (1965)
  • Doctor Zhivago (1965)
  • Circus of Fear (1966)
  • Le Carnaval des barbouzes (1966)
  • Our Man in Marrakesh (1966)
  • Das Geheimnis der gelben Mönche (1966)
  • El Chuncho, quién sabe ? (1967)
  • Die Blaue Hand (1967)
  • The Million Eyes of Sumuru (1967)
  • Five Golden Dragons (1967)
  • Ad ogni costo (1967)
  • Mister Zehn Prozent – Miezen und Moneten (1968)
  • Coplan sauve sa peau (1968)
  • Ognuno per se (1968)
  • L’Uomo, l’orgoglio, la vendetta (1968)
  • A qualsiasi prezzo (1968)
  • I Bastardi (1968)
  • Człowiek zwany Ciszą (Il grande silenzio1968)
  • Sono Sartana, il vostro becchino (1969)
  • Cinque per l’inferno (1969)
  • Marquis de Sade: Justine (1969)
  • Dos veces Judas (1969)
  • Se incontri Sartana prega per la tua morte (1969)
  • A doppia faccia (1969)
  • La Legge dei gangsters (1969)
  • Il Dito nella piaga (1969)
  • Paroxismus (1969)
  • Mir hat es immer Spaß gemacht (1970)
  • E Dio disse a Caino (1970)
  • Count Dracula (1970)
  • La Peau de torpedo (1970)
  • Appuntamento col disonore (1970)
  • I Leopardi di Churchill (1970)
  • La Belva (1970)
  • Giù la testa… hombre (1971)
  • L’ Occhio del ragno (1971)
  • Per una bara piena di dollari (1971)
  • Lo chiamavano King (1971)
  • La Bestia uccide a sangue freddo (1971)
  • Prega il morto e ammazza il vivo (1971)
  • La Vendetta è un piatto che si serve freddo (1971)
  • Nella stretta morsa del ragno (1971)
  • Il Venditore di morte (1971)
  • Aguirre, der Zorn Gottes (1972)
  • Il Mio nome è Shanghai Joe (1972)
  • Il Ritorno di Clint il solitario (1972)
  • Eroi all’inferno (1973)
  • Occupation (1973) serial TV
  • La Mano spietata della legge (1973)
  • Rivelazioni di uno psichiatra sul mondo perverso del sesso (1973)
  • La Morte ha sorriso all’assassino (1973)
  • Lifespan (1974)
  • Chi ha rubato il tesoro dello scia ? (1974)
  • La Mano che nutre la morte (1974)
  • Le Amanti del mostro (1974)
  • Le Orme (1975)
  • L’Important c’est d’aimer (1975)
  • Il Ritorno di Shanghai Joe (1975)
  • Un Genio, due compari, un pollo (1975)
  • Das Netz (1975)
  • Jack the Ripper (1976)
  • Nuit d’or (1976)
  • Mivtsa Yonatan (1977)
  • Madame Claude (1977)
  • Mort d’un pourri (1977)
  • La Chanson de Roland (1978)
  • Nosferatu: Phantom der Nacht (1979)
  • Woyzeck (1979)
  • Zoo zéro (1979)
  • Haine (1980)
  • La Femme enfant (1980)
  • Schizoid (1980)
  • Les Fruits de la passion (1981)
  • Venom (1981)
  • Buddy Buddy (1981)
  • Fitzcarraldo (1982)
  • Love and Money (1982)
  • The Soldier (1982)
  • Android (1982)
  • The Secret Diary of Sigmund Freud (1984)
  • Faerie Tale Theatre – Beauty and the Beast (1984) epizod TV
  • The Little Drummer Girl (1984)
  • The Hitchhiker (1984) epizod TV
  • Code Name: Wild Geese (1984)
  • Revenge of the Stolen Stars (1985)
  • Creature (1985)
  • Kommando Leopard (1985)
  • El Caballero del dragón (1985)
  • Crawlspace (1986)
  • Cobra Verde (1987)
  • Timestalkers (1987) film TV
  • Nosferatu a Venezia (1988)
  • Kinski Paganini (1989)

ughhhhh, razem 134 filmy.

Dwa filmy też wyreżyserował:

  • Kinski Paganini (1989)
  • Nosferatu a Venezia (1988)

Był barwny, szalony, kontrowersyjny i bogaty. Kiedy na początku lat 70tych wyrzucono go na margines niemieckiej bohemy, Kinski wystawił spektakt-monolog “Jezus Chrystus Zbawiciel”, nad którym pracował 10 lat. Wciela się tam w oskarżyciela Jezusa i atakuje wszystko, i wszystkich. Oczywiście spektakl był skandalem, Kinski przerywał go wielokrotnie i udało mu się wystąpić tylko raz – trasa została odwołana. Całe przedstawienie zostało nakręcone – nagranie było obsesyjnie oglądane i analizowane przez aktora. Na jego podstawie powstał film pod tym samym tytułem. O sobie i aktorstwie Kinski mawiał “Jestem dziwką – robię to tylko dla pieniędzy“. Napisał autobiografię Ich brauche Liebe (Ja potrzebuję miłości).

Mimo, że Herzog miał wielu stałych współpracowników, Kinski był zdecydowanie numerem jeden. Kiedy zażyczył sobie zwolnienia kogoś z ekipy reżysera, Herzog to robił. Razem stworzyli takie wybitne filmy jak Aguirre, Gniew Boży (z przecudną muzyką Popol Vuh – kolejnych stałych ‘bywalców’ Herzoga) – film, którym inspirował się Coppola podczas kręcenia Czasu Apokalipsy; Nosferatu czy Woyzek.

Herzog nakręcił też film o ich znajomości: Mein liebster Feind – Klaus Kinski (Mój ukochany wróg).

Kinski zmarł w wieku 65 lat na atak serca, w Kaliforni.

Specyficzna to była współpraca – Kinski mówił o każdym swoim filmie, że to szmira, a reżyserów wyzywał od idiotów i beztalenci; Herzog mówił natomiast “Kinski nie był aktorem. Nienawidził tego zawodu. Był jedynym geniuszem jakiego udało mi się spotkać”. Cóż, dla mnie obaj byli/są geniuszami kina.


2 Odpowiedzi do “herzog/kinski – jak geniusz z geniuszem”


  1. lipiec 4, 2009 o 11:49 pm

    ja yhm dla ciebie to najlepszy duet to tony scott denzel washington


Dodaj komentarz